Δεν είναι αυτό που νομίζετε: Γιατί Εβραίοι και μουσουλμάνοι δεν αγγίζουν το χοιρινό – Η άγνωστη αλήθεια

Η απαγόρευση της κατανάλωσης χοιρινού κρέατος από τους Εβραίους αναφέρεται ήδη στην Παλαιά Διαθήκη και συγκεκριμένα στο Λευιτικό και στο Δευτερονόμιο. Πρόκειται, μάλιστα, για απαγόρευση που εμφανίζεται αρκετές εκατοντάδες χρόνια πριν από την αντίστοιχη απαγόρευση που συναντάται στο Κοράνι.

Οι συνθήκες, ωστόσο, που φαίνεται να συνδέονται με αυτές τις θρησκευτικές απαγορεύσεις παρουσιάζουν αρκετές ομοιότητες.

Σε διάφορους πολιτισμούς το γουρούνι αντιμετωπιζόταν ως απεχθές ζώο, καθώς ήταν γνωστό ότι κυλιέται στη λάσπη και μπορεί να τρέφεται ακόμη και με περιττώματα. Στην Παλαιά Διαθήκη, όμως, ο χαρακτηρισμός του ως «ακάθαρτου» συνδέεται με συγκεκριμένο θρησκευτικό κανόνα: το ζώο έχει χωρισμένη οπλή, αλλά δεν μηρυκάζει, δηλαδή δεν αναμασά την τροφή του όπως τα ζώα που τρέφονται με χορτάρι.

Το χοιρινό στη Χαναάν και η θρησκευτική απαγόρευση

Η ιστορία γίνεται ακόμη πιο ενδιαφέρουσα αν αναλογιστεί κανείς ότι, πολύ πριν από την εγκατάσταση των Εβραίων στη Χαναάν, στην περιοχή δυτικά του ποταμού Ιορδάνη, οι κάτοικοι κατανάλωναν χοιρινό κρέας.

Ανασκαφές στην περιοχή έχουν φέρει στο φως οστά χοίρων ηλικίας περίπου 5.000 ετών. Μάλιστα, ορισμένα από αυτά έχουν βρεθεί σε συνθήκες που παραπέμπουν σε θυσίες, γεγονός που έχει οδηγήσει στην υπόθεση ότι οι χοίροι μπορεί να θεωρούνταν ακόμη και ιερά ζώα.

Με βάση αυτή την εκδοχή, δεν αποκλείεται η αντίθεση προς τη θρησκεία των Χαναανιτών να έπαιξε ρόλο στη διαμόρφωση των αυστηρών απαγορεύσεων των Εβραίων νομοθετών σχετικά με την κατανάλωση χοιρινού.

Στο Βιβλίο 3ο, Λευιτικόν, κεφάλαιο 11, και στους στίχους 4, 6, 7, 8 και 22, περιγράφονται οι κανόνες σχετικά με τα ζώα που επιτρέπεται να καταναλώνονται.

Σύμφωνα με το κείμενο, ο Κύριος (Γιαχβέ) μίλησε στον Μωυσή και όρισε ότι μπορούν να τρώγονται τα ζώα που έχουν χωρισμένη οπλή και σχισμή στις οπλές και ταυτόχρονα αναμασούν την τροφή τους. Ως παραδείγματα ζώων που δεν πρέπει να καταναλώνονται αναφέρονται η καμήλα, επειδή αναμασά την τροφή αλλά δεν έχει χωρισμένη οπλή, ο λαγός για αντίστοιχο λόγο, αλλά και το γουρούνι, επειδή έχει χωρισμένη οπλή χωρίς να αναμασά την τροφή.

Το γουρούνι χαρακτηρίζεται «ακάθαρτο» και αναφέρεται ότι δεν πρέπει να καταναλώνεται καθόλου το κρέας του, ούτε να αγγίζεται όταν είναι νεκρό.

Στο ίδιο απόσπασμα γίνεται αναφορά και στα φτερωτά πλάσματα που κινούνται με τέσσερα πόδια και κάνουν άλματα, δηλαδή στα έντομα. Από αυτά επιτρέπεται η κατανάλωση συγκεκριμένων ειδών, όπως η αποδημητική ακρίδα, η φαγώσιμη ακρίδα και ο γρύλος.

Έτσι, σύμφωνα με το αρχικό κείμενο, η Παλαιά Διαθήκη απαγορεύει την κατανάλωση χοιρινού και λαγού, ενώ επιτρέπει συγκεκριμένα είδη εντόμων, όπως ακρίδες και γρύλους. Η απαγόρευση του χοιρινού, επομένως, παρουσιάζεται ως αποτέλεσμα της θρησκευτικής νομοθεσίας και όχι απλώς ως συνέπεια της εικόνας που έχει το γουρούνι ως παμφάγο ζώο που κυλιέται στις λάσπες.

Η γουρνοπούλα ως «αντίσταση» στα χρόνια της Τουρκοκρατίας

Στο αρχικό κείμενο παρουσιάζεται ακόμη ένας διαφορετικός ισχυρισμός για την ιστορία του χοιρινού και της γουρνοπούλας στην Ελλάδα.

Σύμφωνα με αυτή την αφήγηση, η γουρνοπούλα αποτέλεσε έναν τρόπο αντίστασης των Ελλήνων απέναντι τόσο στις απαγορεύσεις της Παλαιάς Διαθήκης όσο και απέναντι στους Μουσουλμάνους Τούρκους.

Το κείμενο μάλιστα περιγράφει με ιδιαίτερα παραστατικό τρόπο τη διαδικασία κοπής της γουρνοπούλας. Ακούγεται αρχικά ένας δυνατός ήχος, ένα «Γραάάπππ!», σαν βαρύ μαχαίρι που χτυπά πάνω σε ξύλο. Ακολουθεί ένα δεύτερο, ακόμη πιο δυνατό χτύπημα και στη συνέχεια ένα τρίτο, πιο χαλαρό.

Η εικόνα θυμίζει την παραδοσιακή κίνηση του χασάπη, ο οποίος κόβει το σφάγιο σε κομμάτια πάνω στο χοντρό, κυκλικό ξύλο, στην προκειμένη περίπτωση από ευκάλυπτο.

Όπως περιγράφεται, ολόκληρη η διαδικασία έχει κάτι από μυσταγωγία και ταυτόχρονα δημιουργεί μια αίσθηση φόβου. Ακόμη και ο χαρακτηριστικός ήχος του «γκράπ», όταν ο χασάπης χρησιμοποιεί τη μανιάρα πάνω στο ξύλο, αποτελεί μέρος αυτής της εικόνας.

Πολλοί γουρνοπουλάδες, μάλιστα, καμαρώνουν ότι μπορούν να κόψουν τη γουρνοπούλα ακριβώς στο μέγεθος που ζητά ο πελάτης, «στο γραμμάριο».

Και σύμφωνα με την αφήγηση του κειμένου, η νοστιμιά δεν ήταν ο μοναδικός λόγος για τον οποίο η γουρνοπούλα έγινε τόσο δημοφιλής.

Στα χρόνια της Τουρκοκρατίας, όπως αναφέρεται, υπήρχε μια χαρακτηριστική διαφορά: αν κάποιος έψηνε ή έτρωγε αρνί, μπορούσε να εμφανιστεί ο Τούρκος και να του το πάρει. Αντίθετα, όταν επρόκειτο για γουρνοπούλα, δεν πλησίαζε καν.

Η Μεσσηνία, η Τριφυλία και η παράδοση της γουρνοπούλας

Ο νομός που, σύμφωνα με το κείμενο, έχει συνδέσει περισσότερο την καθημερινότητά του με τη γουρνοπούλα είναι η Μεσσηνία. Εκεί, και ιδιαίτερα στην Τριφυλία, στην περιοχή Κυπαρισσία – Κοπανάκι και γύρω από αυτή, η γουρνοπούλα αποτελεί μέχρι σήμερα έντονο στοιχείο της τοπικής παράδοσης, ακόμη και στους δρόμους.

Η παράδοση αυτή παρουσιάζεται ως ένα είδος ανάμνησης όσων πέρασε ο τόπος κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας, αλλά και ως υπόμνηση ότι από την περιοχή ξεκίνησε η Επανάσταση του 1821.

Με αυτή την αφήγηση, η γουρνοπούλα δεν ήταν απλώς ένα φαγητό. Ήταν ταυτόχρονα είδος αντίστασης και τρόπος επιβίωσης.

Στην ίδια ιστορική αναφορά γίνεται μνεία και στον Κωστή Παλαμά, ο οποίος έμεινε για έναν χρόνο στην Άνω Πόλη Κυπαρισσίας. Όπως αναφέρεται, ο ποιητής είχε παρατηρήσει ότι σχεδόν όλα τα σπίτια είχαν πολλά γουρούνια, τα οποία κυκλοφορούσαν ελεύθερα στους δρόμους και έτρωγαν ό,τι έβρισκαν μπροστά τους.

Ο νόμος που απαγόρευε την ελεύθερη κυκλοφορία των ζώων, σύμφωνα με την ίδια αφήγηση, ήταν πρακτικά αδύνατο να εφαρμοστεί.

Ο Παλαμάς φέρεται να σχολίασε χαρακτηριστικά την κατάσταση με τη φράση:

«Δοκίμασε να εφαρμόσεις τον νόμο, δεν θα τα καταφέρεις: αρκαδιά κλαίουσα τα χοιρίδια αυτής…»

Έτσι, η γουρνοπούλα παρουσιάζεται μέσα από αυτή την παράδοση όχι μόνο ως ένα από τα χαρακτηριστικά εδέσματα της Μεσσηνίας, αλλά και ως μέρος μιας ιστορίας που συνδέει τη διατροφή, τη θρησκεία, την Τουρκοκρατία και την τοπική μνήμη.

ΑΝΑΤΡΟΠΗ: Απεργούν τα σχολεία – Αυτό που ισχύει για Γυμνάσια, Λύκεια και φροντιστήρια

Σε απεργιακή κινητοποίηση στις 30 Σεπτεμβρίου προχωρά η Διδασκαλική Ομοσπονδία Ελλάδας (ΔΟΕ), με δασκάλους και νηπιαγωγούς να εκφράζουν τη διαμαρτυρία τους

Μαζωνάκης: “Αγαπητή μου δεν είμαι εδώ για να…” – Σοκ με το μήνυμα του Γιώργου στη Γάκα λίγο πριν πεθάνει

Δύο εβδομάδες μετά τον ξαφνικό θάνατο του Γιώργου Μαζωνάκη, νέα στοιχεία έρχονται στο φως για την υπόθεση που βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο της δικαστικής έρευνας.Ο αγαπημένος τραγουδιστής έφυγε από τη ζωή στις 9 Σεπτεμβρίου, σε ηλικία 54 ετών, έπειτα από ανακοπή που υπέστη κατά τη διάρκεια διαδικασίας πλασμαφαίρεσης/οζονοθεραπείας σε ιδιωτικό ιατρείο στο Κολωνάκι. Από εκείνη […]

ΜΕΓΑΛΗ ΑΝΑΤΡΟΠΗ ΜΕ ΤΟΝ ΘΑΝΑΤΟ ΤΟΥ ΜΑΖΩΝΑΚΗ: ΜΟΛΙΣ ΜΑΘΕΥΤΗΚΕ ΤΙ ΛΟΓΟ ΕΙΧΑΝ ΟΙ ΔΥΟ ΓΙΑΤΡΟΙ – ΤΟΝ ΗΘΕΛΑΝ ΓΙΑ

Στις επικοινωνίες μεταξύ των προσώπων που εμπλέκονται στην υπόθεση θανάτου του Γιώργου Μαζωνάκη στρέφεται πλέον με ακόμη μεγαλύτερη ένταση η ανακριτική έρευνα, καθώς ο 32ος τακτικός ανακριτής επιχειρεί να ανασυνθέσει λεπτό προς λεπτό όσα συνέβησαν πριν, κατά τη διάρκεια και αμέσως μετά την κρίσιμη ιατρική πράξη στο ιδιωτικό ιατρείο της οδού Καρνεάδου. Σύμφωνα με τις […]

Έριξε «βόμβες» ο Τριανταφυλλόπουλος: «Θα τρέχουν όλοι» – Ο υπουργός, οι επιχειρηματίες, τα ναρκωτικά και το «μυστικό» στο ιατρείο

Σε ιδιαίτερα σοβαρούς ισχυρισμούς για το ιατρείο στο Κολωνάκι που βρίσκεται στο επίκεντρο της έρευνας για τον θάνατο του Γιώργου Μαζωνάκη προχώρησε ο Μάκης

Βουτήξτε τα πόδια σας σε ξίδι μία φορά την εβδομάδα και θα ξεχάσετε για πάντα αυτά τα 9 προβλήματα

Ένα απλό ποδόλουτρο με μηλόξιδο μπορεί να αποτελέσει μια εύκολη προσθήκη στη ρουτίνα περιποίησης των ποδιών. Το μηλόξιδο είναι πλούσιο σε φυσικά οξέα, μέτα