«Θα συμβεί δυστυχώς και στην Ελλάδα»: Τα “έχασαν” οι μετεωρολόγοι, ακραίο αυτό που έρχεται

Καθηγητής προειδοποιεί για πιο συχνούς και ισχυρούς καύσωνες: «Η Ελλάδα βρίσκεται σε ζώνη υψηλού κινδύνου»

Η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις χώρες που είναι ιδιαίτερα ευάλωτες στην εκδήλωση ακραίων θερμοκρασιών, καθώς βρίσκεται στην ανατολική Μεσόγειο, μια περιοχή υψηλής επικινδυνότητας για έντονους καύσωνες. Αυτό επισημαίνει ο καθηγητής Φυσικής του Πανεπιστημίου Πατρών και του Εργαστηρίου Φυσικής της Ατμόσφαιρας, Αθανάσιος Αργυρίου, μιλώντας στο Αθηναϊκό – Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων, με αφορμή τα ακραία κύματα ζέστης που έπληξαν πρόσφατα την Ευρώπη και τα Βαλκάνια.
Σύμφωνα με τον καθηγητή, αντίστοιχης έντασης φαινόμενα είναι πιθανό να εκδηλωθούν και στη χώρα μας, καθώς οι κλιματικές συνθήκες ευνοούν ολοένα και περισσότερο την εμφάνιση παρατεταμένων επεισοδίων καύσωνα.

Η Ευρώπη θερμαίνεται με διπλάσιο ρυθμό από τον παγκόσμιο μέσο όρο

Ο Αθανάσιος Αργυρίου υπενθυμίζει ότι η κοινή έκθεση του Copernicus, του προγράμματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την παρατήρηση της Γης, και του Παγκόσμιου Μετεωρολογικού Οργανισμού (WMO) καταγράφει πως, από τη δεκαετία του 1980, η Ευρώπη θερμαίνεται περίπου δύο φορές ταχύτερα σε σχέση με τον παγκόσμιο μέσο όρο.

Όπως εξηγεί, η εξέλιξη αυτή έχει ως αποτέλεσμα οι καύσωνες να εκδηλώνονται πλέον συχνότερα, να διαρκούν περισσότερο και να χαρακτηρίζονται από μεγαλύτερη ένταση, ιδιαίτερα στις χώρες της νότιας Ευρώπης και της Μεσογείου.

Γιατί οι καύσωνες γίνονται πιο έντονοι

Αναφερόμενος στους λόγους που προκάλεσαν τα πρόσφατα ακραία επεισόδια στην Ευρώπη, ο καθηγητής διευκρινίζει ότι δεν ευθύνεται ένας μόνο παράγοντας, αλλά ο συνδυασμός συγκεκριμένων ατμοσφαιρικών συνθηκών και της κλιματικής αλλαγής.
Όπως εξηγεί, καθοριστικό ρόλο διαδραματίζει η παρουσία εκτεταμένων πεδίων υψηλών πιέσεων μεγάλης διάρκειας, γνωστών και ως «θερμικός θόλος» ή αντικυκλωνικός εμποδισμός τύπου Ω. Σε αυτές τις περιπτώσεις, ο αέρας πιέζεται προς την επιφάνεια της Γης και θερμαίνεται αδιαβατικά, ενώ ταυτόχρονα επικρατούν ασθενείς άνεμοι, πολύωρη ηλιοφάνεια και αυξημένη ηλιακή ακτινοβολία λόγω της απουσίας νεφώσεων.

Παράλληλα, θερμές αέριες μάζες μεταφέρονται από τη Βόρεια Αφρική και την Ιβηρική Χερσόνησο προς τη δυτική, κεντρική και νότια Ευρώπη. Το ήδη ξηρό έδαφος περιορίζει την ψύξη μέσω της εξατμισοδιαπνοής, ενισχύοντας ακόμη περισσότερο την αύξηση της θερμοκρασίας. Όλες αυτές οι συνθήκες, σε συνδυασμό με το θερμότερο κλιματικό υπόβαθρο που προκαλεί η ανθρώπινη δραστηριότητα, οδηγούν σήμερα σε υψηλότερες θερμοκρασίες σε σχέση με εκείνες που καταγράφονταν πριν από μερικές δεκαετίες.

Γιατί εμφανίζονται διαδοχικά κύματα καύσωνα

Ο Αθανάσιος Αργυρίου εξηγεί ότι η μικρή χρονική απόσταση ανάμεσα στα πρόσφατα επεισόδια καύσωνα σχετίζεται με την παραμονή ή την επανεμφάνιση της ίδιας ατμοσφαιρικής κυκλοφορίας που ευνοεί τον σχηματισμό του «θερμικού θόλου».
Τα αντικυκλωνικά συστήματα μπορούν να παραμένουν ενεργά για αρκετές ημέρες ή να επανέρχονται μέσα στην ίδια θερινή περίοδο. Επιπλέον, όταν έχει προηγηθεί μια παρατεταμένη περίοδος ζέστης και ξηρασίας, τόσο το έδαφος όσο και τα χαμηλά στρώματα της ατμόσφαιρας διατηρούν υψηλές θερμοκρασίες, γεγονός που διευκολύνει την ταχύτερη εκδήλωση ενός νέου επεισοδίου ακραίας ζέστης.

Οι ιστορικοί καύσωνες στην Ευρώπη

Ο καθηγητής υπενθυμίζει ότι η Ευρώπη έχει βιώσει και στο παρελθόν ιδιαίτερα ισχυρούς καύσωνες, όπως εκείνον του 2003 στη δυτική και νότια Ευρώπη, του 2010 στη Ρωσία και την ανατολική Ευρώπη, τα επεισόδια του 2017 στη νότια Ευρώπη, του 2019 στη δυτική Ευρώπη, το εξαιρετικά θερμό καλοκαίρι του 2022, καθώς και τους καύσωνες που καταγράφηκαν το 2023 στη Μεσόγειο και την Ελλάδα.

Ωστόσο, επισημαίνει ότι η βασική διαφορά σήμερα είναι πως όλα αυτά τα φαινόμενα εκδηλώνονται σε ένα ήδη θερμότερο κλίμα, γεγονός που τα καθιστά συχνότερα, ισχυρότερα και περισσότερο επιβαρυντικά για τη δημόσια υγεία.

Δεκάδες χιλιάδες θάνατοι από τη ζέστη

Αναφερόμενος στις ανθρώπινες απώλειες, ο Αθανάσιος Αργυρίου σημειώνει ότι μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Nature Medicine εκτίμησε πως μόνο το καλοκαίρι του 2022 περίπου 61.672 θάνατοι στην Ευρώπη σχετίστηκαν με τις ακραίες θερμοκρασίες.
Παράλληλα, σύμφωνα με τα στοιχεία του Copernicus, οι καύσωνες των ετών 2003, 2010 και 2022 συνδέθηκαν κάθε φορά με δεκάδες χιλιάδες θανάτους σε ευρωπαϊκές χώρες.

Ποιες περιοχές της Ελλάδας κινδυνεύουν περισσότερο

Ο καθηγητής τονίζει ότι επεισόδια αντίστοιχης έντασης μπορούν να εκδηλωθούν και στην Ελλάδα, με μεγαλύτερη πιθανότητα στις ηπειρωτικές πεδινές και κλειστές λεκάνες της χώρας.

Στις πιο ευάλωτες περιοχές συγκαταλέγονται η Θεσσαλία, η κεντρική και ανατολική Μακεδονία, η Θράκη, η Βοιωτία, η ανατολική Στερεά Ελλάδα, η Αττική, καθώς και τμήματα της Πελοποννήσου.

Η επιβάρυνση σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη

Ιδιαίτερη αναφορά κάνει και στα μεγάλα αστικά κέντρα, κυρίως στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη, όπου το φαινόμενο της αστικής θερμικής νησίδας διατηρεί τις θερμοκρασίες σε υψηλά επίπεδα ακόμη και κατά τις νυχτερινές ώρες.

Αντίθετα, στα νησιά και στις παράκτιες περιοχές οι μέγιστες θερμοκρασίες είναι συνήθως χαμηλότερες λόγω της επίδρασης της θάλασσας. Ωστόσο, όταν επικρατούν ασθενείς άνεμοι, η αυξημένη υγρασία μπορεί να εντείνει σημαντικά τη θερμική δυσφορία.

Έμφαση στην πρόγνωση και την πρόληψη

Απαντώντας στο ερώτημα για τα προληπτικά μέτρα, ο Αθανάσιος Αργυρίου επισημαίνει ότι, από καθαρά μετεωρολογική και κλιματική σκοπιά, δεν είναι δυνατόν να αποτραπεί η εμφάνιση των καυσώνων.

Υπογραμμίζει, ωστόσο, ότι ιδιαίτερη σημασία έχει η έγκαιρη πρόγνωση των επεισοδίων ακραίας ζέστης και των έντονων ξηρασιών, ώστε να ενεργοποιούνται εγκαίρως τα σχέδια της Πολιτικής Προστασίας.

Παράλληλα, αναφέρει ότι η σωστή ενημέρωση των πολιτών, ο ορθός πολεοδομικός σχεδιασμός και η κατασκευή κτιρίων που προσφέρουν πιο δροσερές συνθήκες διαβίωσης αποτελούν σημαντικά εργαλεία για τον περιορισμό των επιπτώσεων των ολοένα συχνότερων και εντονότερων καυσώνων.

ΦΩΤΙΑ ΤΩΡΑ: ΚΑΙΓΕΤΑΙ ΠΑΣΙΓΝΩΣΤΟ ΝΗΣΙ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ, ΓΕΜΑΤΟ ΤΟΥΡΙΣΤΕΣ – ΕΠΙΧΕΙΡΟΥΝ ΔΥΟ ΑΕΡΟΣΚΑΦΗ ΚΑΙ ΕΝΑ ΕΛΙΚΟΠΤΕΡΟ

Συναγερμός σήμανε το μεσημέρι του Σαββάτου (4/7) στην Πυροσβεστική Υπηρεσία, καθώς ξέσπασε πυρκαγιά στο νησί της Κέρκυρας. Η φωτιά εκδηλώθηκε σε αγροτοδασι

Σάββατο με… άγριες διαθέσεις: Αλλάζει ο καιρός από ώρα σε ώρα, έρχονται καταιγίδες και δυνατοί άνεμοι – Οι περιοχές που θα «πνιγούν»

Σε τροχιά μεταβολής εισέρχεται ο καιρός σε αρκετές περιοχές της χώρας, με κύρια χαρακτηριστικά την εμφάνιση τοπικών βροχοπτώσεων και σποραδικών καταιγίδων. Μάλιστα, σύμφωνα με τα διαθέσιμα μετεωρολογικά δεδομένα, τα φαινόμενα στην Πελοπόννησο ενδέχεται να παρουσιάσουν πρόσκαιρη ένταση κατά τις μεσημβρινές και απογευματινές ώρες. Αναλυτική πρόγνωση ανά περιοχή Τι θα συμβεί σε Αττική και Θεσσαλονίκη Στην […]

Σάββατο με… άγριες διαθέσεις: Αλλάζει ο καιρός από ώρα σε ώρα, έρχονται καταιγίδες και δυνατοί άνεμοι – Οι περιοχές που θα «πνιγούν»

Σε τροχιά μεταβολής εισέρχεται ο καιρός σε αρκετές περιοχές της χώρας, με κύρια χαρακτηριστικά την εμφάνιση τοπικών βροχοπτώσεων και σποραδικών καταιγίδων.

“Έμειναν” με ανοιχτό το στόμα οι μετεωρολόγοι: «Έρχεται το ακραίο φαινόμενο…», οι κόκκινες περιοχές

Σε κατάσταση αυξημένης ετοιμότητας θέτει τη διεθνή κοινότητα ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ), εκδίδοντας μια επείγουσα προειδοποίηση για την επικείμενη ε

“Έμειναν” με ανοιχτό το στόμα οι μετεωρολόγοι: «Έρχεται το ακραίο φαινόμενο…», οι κόκκινες περιοχές εξωφυλλο

Σε κατάσταση αυξημένης ετοιμότητας θέτει τη διεθνή κοινότητα ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ), εκδίδοντας μια επείγουσα προειδοποίηση για την επικείμενη ε