Η 14η Σεπτεμβρίου έχει καθιερωθεί ως ημέρα εθνικής μνήμης της Γενοκτονίας των Ελλήνων της Μικράς Ασίας από το Τουρκικό κράτος, με ομόφωνη απόφαση της Βουλής των Ελλήνων στις 24 Σεπτεμβρίου 1998. Η ημέρα αυτή τιμά τη μνήμη των χιλιάδων Ελλήνων της Ιωνίας, της Καππαδοκίας, του Πόντου και άλλων περιοχών της Μικράς Ασίας που βίωσαν τον ξεριζωμό, τις σφαγές και τις απελάσεις κατά τη διάρκεια και αμέσως…
Η 14η Σεπτεμβρίου έχει καθιερωθεί ως ημέρα εθνικής μνήμης της Γενοκτονίας των Ελλήνων της Μικράς Ασίας από το Τουρκικό κράτος, με ομόφωνη απόφαση της Βουλής των Ελλήνων στις 24 Σεπτεμβρίου 1998. Η ημέρα αυτή τιμά τη μνήμη των χιλιάδων Ελλήνων της Ιωνίας, της Καππαδοκίας, του Πόντου και άλλων περιοχών της Μικράς Ασίας που βίωσαν τον ξεριζωμό, τις σφαγές και τις απελάσεις κατά τη διάρκεια και αμέσως μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή. Η καθιέρωση αυτής της επετειακής ημέρας είχε ως στόχο τη διατήρηση της ιστορικής μνήμης και την απότιση φόρου τιμής στα θύματα μιας από τις πιο τραγικές περιόδους του νεότερου Ελληνισμού.
Τι συνέβη στις 14 Σεπτεμβρίου 1922
Η 14η Σεπτεμβρίου 1922 (σύμφωνα με το Ιουλιανό ημερολόγιο που ίσχυε τότε στην Ελλάδα – 27 Σεπτεμβρίου με το Γρηγοριανό) συνδέεται άρρηκτα με την καταστροφή της Σμύρνης, της άλλοτε λαμπρής και πολυπολιτισμικής πόλης της Ιωνίας, η οποία έγινε το επίκεντρο μιας οργανωμένης και φονικής επιχείρησης εκκαθάρισης του ελληνικού στοιχείου από τις πατρογονικές του εστίες.
14 Σεπτεμβρίου, ημέρα τιμής και θλίψης
Μετά την κατάρρευση του μετώπου στη Μικρά Ασία και την οπισθοχώρηση του ελληνικού στρατού τον Αύγουστο του 1922, ο τουρκικός εθνικιστικός στρατός υπό τον Μουσταφά Κεμάλ (Ατατούρκ) κατέλαβε τη Σμύρνη στις 9 Σεπτεμβρίου. Ακολούθησε ένα κύμα βιαιοτήτων: μαζικές σφαγές αμάχων, βιασμοί, λεηλασίες και εμπρησμοί. Το αποκορύφωμα ήρθε στις 14 Σεπτεμβρίου, όταν ξέσπασε η μεγάλη πυρκαγιά της Σμύρνης, η οποία κατέκαψε τις ελληνικές και αρμενικές συνοικίες της πόλης. Η πυρκαγιά –κατά μαρτυρίες και ιστορικές πηγές– προκλήθηκε εσκεμμένα από τουρκικά στρατεύματα, με σκοπό τον οριστικό αφανισμό του μη μουσουλμανικού πληθυσμού.
Οι εικόνες από την παραλία της Σμύρνης –γνωστή ως «Κε» ή «Παραλία του Συνωστισμού»– είναι από τις πιο τραγικές της νεοελληνικής ιστορίας: χιλιάδες Έλληνες και Αρμένιοι, εγκλωβισμένοι ανάμεσα στις φλόγες και τη θάλασσα, ζητούσαν απελπισμένα σωτηρία από τα αγκυροβολημένα συμμαχικά πλοία, τα οποία είχαν λάβει εντολές να μην επέμβουν. Το αποτέλεσμα ήταν τραγικό: δεκάδες χιλιάδες νεκροί, εκατοντάδες χιλιάδες πρόσφυγες και το τέλος της τρισχιλιετούς ελληνικής παρουσίας στη Μικρά Ασία.
Η τραγωδία που έφερε το τέλος μιας τρισχιλιετούς παρουσίας στη Μικρά Ασία
Η Γενοκτονία των Ελλήνων της Μικράς Ασίας ήταν μέρος μιας ευρύτερης πολιτικής εθνοκάθαρσης που ασκήθηκε από το Νεοτουρκικό και στη συνέχεια το κεμαλικό καθεστώς, με στόχο τη δημιουργία ενός ομοιογενούς τουρκικού έθνους-κράτους. Οι Έλληνες, οι Αρμένιοι και άλλες μειονότητες θεωρήθηκαν εμπόδιο σε αυτό το σχέδιο. Η γενοκτονία των Ελλήνων της Μικράς Ασίας –μαζί με εκείνη του Πόντου και της Ανατολικής Θράκης– αποτελεί ένα από τα σκοτεινότερα κεφάλαια του 20ού αιώνα και συζητείται πλέον ευρέως σε ιστορικό και νομικό επίπεδο.
Η αναγνώριση αυτών των γεγονότων δεν αποτελεί μόνο ιστορική δικαίωση, αλλά και ηθική υποχρέωση απέναντι στη μνήμη των θυμάτων και στους απογόνους τους, πολλοί από τους οποίους ζουν σήμερα στην Ελλάδα ως Μικρασιάτες πρόσφυγες δεύτερης, τρίτης και τέταρτης γενιάς.
Δείτε και αυτά