Σύμφωνα με την ορθόδοξη παράδοση, τα σταφύλια είναι οι πρώτοι καρποί της νέας σοδειάς και ευλογούνται ως ένδειξη ευχαριστίας προς τον Θεό για την αφθονία της γης

…Η ΕΥΛΟΓΙΑ τῶν σταφυλιῶν κατὰ τὴ Μεταμόρφωση κατανοεῖται μέσα ἀπὸ τὶς θεολογικές, ἀνθρωπολογικὲς καὶ κοσμολογικὲς διαστάσεις τῆς ἑορτῆς αὐτῆς. ῾Ο Κύριος «ἡμέρας ἓξ» ἢ «ὡσεὶ ἡμέρας ὀκτώ», μετὰ τὴν πρόρρηση τοῦ Πάθους Του, «εἰς ὄρος ὑψηλόν… μετεμορφώθη ἔμπροσθεν αὐτῶν (Πέτρου, ᾿Ιακώβου καὶ ᾿Ιωάννου), καὶ ἔλαμψε τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἢλιος, τὰ δὲ ἱμάτια αὐτοῦ ἐγένετο λευκὰ ὡς τὸ φῶς».

Αὐτὸς εἶναι ὁ Δημιουργὸς τοῦ κόσμου,ἀλλὰ καὶ ὁ κυρίαρχος τῶν ἐσχάτων. Αὐτὸς εἶναι ἡ ἄμπελος «ἐν οὐρανοῖς μὲν ἔχουσα τὴν ρίζαν, ἐπὶ γῆς δὲ τὰ κλήματα·ἄμπελος κλαδευομένη τὸ σῶμα, ἀλλ᾿ οὐ τὴν ρίζαν· ἄμπελος μετὰ τρίτην ἡμέραν τοῦ κλαδευθῆναι βλαστάνουσα τὸν βότρυντῆς ἀναστάσεως». Εἶναι φυσικό, λοιπόν, μὲ τὴ Μεταμόρφωση τοῦ Κυρίου νὰ φωτίζεται καὶ νὰ δοξάζεται ὁλόκληρος ὁ κόσμος.

Η μεταμόρφωση του Σωτήρος

῾Η κτίση φαιδρύνεται καὶ ἀποκτᾶ τὴ λαμπρότητα ποὺ εἶχε κατὰ τὸ χρόνο τῆς δημιουργίας. Γι᾿ αὐτὸν ἀκριβῶς τὸ λόγο καὶ ἡ κτίση, ἀνταποκρινόμενη δοξολογικὰ σ᾿ αὐτὴ τὴ δωρεὰ καὶ τὴν ἐλπίδα, ἀναφέρεται πρὸς τὸ Δημιουργό της καὶ τὸν εὐχαριστεῖ, ἀλλὰ καὶ ἡ ᾿Εκκλησία στὴν πιὸ κατάλληλη ἑορτή, τῆς Δημιουργίας καὶ τῶν ᾿Εσχάτωντῆς ἀνανέωσης καὶ τῆς ἐλπίδας, συνηθίζει νὰ εὐλογεῖ τὸν κόσμο καὶ τὶς ἀπαρχές του, ἐπιβεβαιώνοντας ἔτσι ὅτι ἡ ἀνανέωση ἀρχίζει ἀπὸ τὸ Θεό, περνᾶ μέσα ἀπὸ τὴ φύση καὶ καταλήγει στὴσωτηρία τοῦ ἀνθρώπου.

῾Η εὐλογία τῶν σταφυλιῶν, τῶν ἀντιπροσωπευτικῶν αὐτῶν ἀπαρχῶν τοῦ κόσμου, εἶναι μία λειτουργικὴ πράξη ποὺ τονίζει ἰδιαίτερα τὴ δοξολογικὴ καὶ εὐχαριστιακὴ προσφορὰ τῆς ὕλης καὶ τῶν καρπῶν τῆς γῆς στὸ Δημιουργὸ Θεὸ καὶ κτίστη τῶν ἁπάντων.

Πολὺ περισσότερο μάλιστα, ὅταν ὁ καρπὸς αὐτὸς τῆς ἀμπέλου μᾶς δίδει τὸ κρασί, ποὺ ὁ Χριστὸς εὐλόγησε στὴν Κανᾶ, γιὰ νὰ τονίσει τὴν ἐν Χριστῷ μεταμόρφωση τοῦ κόσμου,ἀλλὰ καὶ μᾶς τὸ παρέδωσε στὸ Μυστικὸ Δεῖπνο, ὡς τὸ στοιχεῖο ἐκεῖνο, ποὺ μαζὶ μὲ τὸ ψωμί, τὴν ὥρα τῆς θείας Λειτουργίας ἀφθαρτοποιοῦνται χαρισματικά, μεταποιούμενα σὲ Κυριακὸ «σῶμα καὶ αἷμα», θεία Εὐχαριστία.

Εκτὸς τούτων, ἡ εὐλογία τῶν σταφυλιῶν τονίζει καὶ τὴν ἀνάγκη συνεχοῦς πνευματικῆς καρποφορίας καὶ μεταμορφωτικῆς πορείας τοῦ ἀνθρώπου, καθόσον «οἱ τῷ ὕψει τῶν ἀρετῶν διαπρέψαντες, καὶ τῆς ἐνθέου δόξης ἀξιωθήσονται»

Γιατί ευλογούνται σήμερα τα σταφύλια;

Η εορτή της Μεταμόρφωσης του Σωτήρος, που τιμάται κάθε χρόνο στις 6 Αυγούστου, αποτελεί μία από τις σημαντικότερες δεσποτικές εορτές της Ορθόδοξης Εκκλησίας. Ανάμεσα στα ιδιαίτερα έθιμα της ημέρας ξεχωρίζει η ευλογία των σταφυλιών, μια παράδοση που διατηρείται ζωντανή εδώ και αιώνες σε πολλές περιοχές της Ελλάδας.

Σύμφωνα με την ορθόδοξη παράδοση, τα σταφύλια θεωρούνται οι πρώτοι ώριμοι καρποί της εποχής και προσφέρονται στον Θεό ως ένδειξη ευγνωμοσύνης για τη νέα σοδειά και την ευλογία της γης. Οι πιστοί μεταφέρουν τους καρπούς στον ναό, όπου ο ιερέας διαβάζει την ειδική ευχή και τους ευλογεί στο τέλος της Θείας Λειτουργίας.

Μετά την ευλογία, τα σταφύλια μοιράζονται στους πιστούς, οι οποίοι τα παίρνουν στα σπίτια τους και τα καταναλώνουν, θεωρώντας τα ευλογημένα. Σε πολλές περιοχές της χώρας, το έθιμο συνοδεύεται από το μοίρασμα των καρπών σε συγγενείς, φίλους και γείτονες, ως συμβολική πράξη αγάπης και προσφοράς.

Το έθιμο έχει και βαθύ θεολογικό συμβολισμό, καθώς το σταφύλι συνδέεται άμεσα με το κρασί, το οποίο χρησιμοποιείται στο Μυστήριο της Θείας Ευχαριστίας και συμβολίζει το Αίμα του Χριστού. για τον λόγο αυτό, η ευλογία των σταφυλιών θεωρείται μια πράξη ευχαριστίας προς τον Θεό για τα αγαθά της δημιουργίας και τη ζωή που χαρίζει στους ανθρώπους.

Η Μεταμόρφωση του Σωτήρος αποτελεί, έτσι, όχι μόνο μια μεγάλη θρησκευτική γιορτή, αλλά και μια ημέρα γεμάτη συμβολισμούς, που υπενθυμίζει τη σημασία της ευγνωμοσύνης, της πίστης και της ευλογίας των καρπών της γης.

Γ. Σκαλτσή, Καθηγητου Α.Π.Θ – Απόσπασμα –  Περιοδ. «᾿Εφημέριος», Σεπτέμβριος 2000, σελ. 11-14

Δεν το γνωρίζουν πολλοί: Γιατί αύριο τρώμε ψάρι ενώ βρισκόμαστε στη νηστεία του Δεκαπενταύγουστου

Η περίοδος της νηστείας του Δεκαπενταύγουστου αποτελεί μία από τις σημαντικότερες και πιο αυστηρές περιόδους νηστείας της Ορθόδοξης Εκκλησίας. Κάθε χρόνο,

Γιατί αύριο τρώμε ψάρι ενώ βρισκόμαστε στη νηστεία του Δεκαπενταύγουστου – Λίγοι το γνωρίζουν

Η περίοδος της νηστείας του Δεκαπενταύγουστου θεωρείται μία από τις πιο αυστηρές της Ορθόδοξης Εκκλησίας. Από την 1η έως και τη 14η Αυγούστου, οι πιστοί

Ξεκίνησε η νηστεία της Παναγίας: Προσοχή τι τρώμε μέχρι τον Δεκαπενταύγουστο – Όλα όσα πρέπει να γνωρίζετε

Ο Δεκαπενταύγουστος αποτελεί μία από τις σημαντικότερες και πιο αγαπημένες γιορτές της Ορθοδοξίας, γνωστή σε όλους ως το «Πάσχα του Καλοκαιριού». Η Κοίμηση

Αύγουστος ο μήνας της Παναγίας – Ξεκινάει η νηστεία, από τι νηστεύουμε και πόσο;

Ο Δεκαπενταύγουστος, γνωστός και ως το «Πάσχα του Καλοκαιριού», αποτελεί μια από τις πιο λαμπρές και συγκινητικές στιγμές του ορθόδοξου εορτολογίου. Η γιορτή

Ιωάννα Τούνη: Οι άντρες που πέρασαν από τη ζωή της – Από τον Νώντα μέχρι τον Σπυριδωνίδη

Η Ιωάννα Τούνη κατάφερε μέσα σε λίγα χρόνια να μετατραπεί από ένα κορίτσι της Θεσσαλονίκης σε ένα από τα πιο πολυσυζητημένα πρόσωπα της ελληνικής showbiz και,